براى آشنايى بروش ترجمهء طوسى در اخلاق ناصرى از باب مثال ميتوان سه جا را ياد نمود : 1 - فصل 5 مقالهء سوم ( ص 201 ) كه در آن آداب ابن مقفع ترجمه گرديد ( ص 299 و 301 تا 306 الحكمة الخالدة ) 2 - فصل 6 مقالهء سوم ( ص 203 ) كه ترجمهء مقالهء پنجم طهارة الاعراق است ( ص 443 - 449 ) 3 - فصل 8 مقالهء سوم ( ص 226 ) كه در آن ترجمه پندهاى افلاطون است از الحكمة الخالدة ( ص 217 ) از سنجش اينها با اخلاق محتشمى به خوبى پيداست كه روش ترجمهء طوسى تغيير كرده و او گويا ميخواسته است كه در اخلاق ناصرى دشوار بنويسد نه ساده مانند اخلاق محتشمى . اخلاق ناصرى و اخلاق محتشمى ايندو كتاب گرچه از رهگذر شكل و ساخت و سبك انشاى فارسى از هم جدايى دارند ولى با اندك تأملى آشكار ميگردد كه هر دو گذشته از اينكه براى يك پادشاه : « مجلس عالى ناصر الدين ابو الفتح عبد الرحيم بن ابى منصور » و در يك شهر « قهستان » ساخته شده است نقل است از كتابها ، و خواجه در هر دو سمت مؤلف و گرد آورنده دارد نه مصنف صاحب راى ، چه خود او در آغاز اخلاق ناصرى مىنويسد : « آنچه درين كتاب تحرير ميافتد از جوامع حكمت عملى بر سبيل نقل و حكايت و طريق اخبار و روايت از حكماى متقدم و متأخر باز گفته مىآيد بىآنكه در تحقيق حق و ابطال باطل شروعى رود تا باعتبار معتقد خود در ترجيح رائى و تزئيف